Paris, Texas

Een man loopt de woestijn uit en zegt geen woord. Even lijkt Paris, Texas een western: een eenzame figuur, een leeg landschap, een verleden dat niemand kent. Wim Wenders gebruikt de rest van de film om dat beeld af te breken. Travis is geen stoïcijnse held die ergens van terugkomt. Hij is een man die zijn stem kwijt is, omdat taal ophoudt waar de schade begint.

Hij is vier jaar weg geweest, en de wereld heeft zijn plek niet vrijgehouden. Zijn broer Walt neemt hem mee naar Los Angeles, naar het huis waar zijn zoon Hunter zonder hem is opgegroeid. Het leven daar stond niet stil toen hij vertrok. Het heeft zich rond het gat opnieuw geordend. Travis komt binnen als gast in een leven dat ooit van hem was, en kijkt naar thuisvideo's van een man die hij niet meer herkent.

Het enige wat hij bezit, is een leeg stuk grond in Paris, Texas. Hij kocht het omdat hij gelooft dat hij daar verwekt is, en hij draagt er een foto van mee als bewijs. Het is het zuiverste beeld van thuis in de film: een plek waar hij nooit heeft gewoond, leeg, gekozen om een begin dat hij zich niet kan herinneren. Een fundament dat alleen als foto bestaat.

Langzaam, en met echte moeite, wint hij het vertrouwen van Hunter terug. Walt gaf de jongen stabiliteit; Travis kan alleen geven wat hij heeft, en dat is vooral gevoel. Die kleine hereniging doet ertoe. Het betekent dat wat Travis aan het einde doet geen vlucht is. Het is een keuze van iemand die eindelijk iets te verliezen heeft.

De wrede ironie is dat hij eindelijk zijn stem terugvond, en die gebruikte om afscheid te nemen.

Dan vindt hij Jane, die in Houston in een peepshow werkt, achter een eenrichtingsspiegel. Hij kan haar zien; zij hem niet. Ze praten via een telefoon, vlak bij elkaar. Het is het meest precieze beeld van vervreemding dat ik ken. Bij zijn tweede bezoek draait hij zijn stoel van het glas weg en vertelt hij hun verhaal alsof het twee andere mensen overkwam: een man wiens liefde omsloeg in jaloezie en zich om een vrouw heen sloot tot ze weg moest. Dan vertelt Jane haar kant, en moet Travis aanhoren wat zijn liefde met haar deed.

Daar kantelt de film. Travis is in dit verhaal geen goed mens, en de film doet ook niet alsof. Wat hij had was obsessief, en het was toxisch. Maar er zit een stap tussen die persoon zijn en dat inzien, en Travis zet die stap. In The Odyssey werd het huis van buitenaf aangetast, en waren er vrijers om te verslaan. Hier valt niemand te bevechten. Wat er misging, was hij.

Dus doet hij het enige waar Odysseus nooit over hoeft na te denken. Hij brengt Hunter naar Jane, kijkt van buitenaf naar hun hereniging en rijdt de nacht in. De wrede ironie is dat hij eindelijk zijn stem terugvond, en die gebruikte om afscheid te nemen.

Dat is het antwoord van Travis op het gevoel een vreemde te zijn in je eigen leven. Soms is er geen weg meer terug naar binnen, en weet je dat al voordat je het kunt zeggen. Dat accepteren is geen overwinning, maar ook geen nederlaag. Misschien is het de enige thuiskomst die overblijft: weten waar je niet meer thuishoort, en ruimte laten voor wie dat wel doet.